السيد عبد الحسين الطيب
126
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)
اين آيه از آيات بسيار مشكله قرآن است و كلمات مفسرين در تفسير درباره هر يك از كلمات آن و احتمالاتى كه در مراد و مقصود از هر يك آنها دادهاند بسيار است و در تفسير الميزان پس از ضرب وجوه محتمله در يكديگر آنها را بيك ميليون و دويست و شصت هزار احتمال رسانيده ولى بسيار از آنها مكررات است . و همچنين اخبار مختلفه از عامه و خاصه در اين باره نقل شده كه اغلب آنها بدون سند و از جهاتى ضعيف است و بسيارى از آنها مأخوذ از خرافات يهود و بر خلاف ضرورت دين و مذهب و دليل عقل و منافى با ظواهر آيات ديگر و اخبار معتبره است بنا بر اين ما از همه آنها صرفنظر نموده و باندازهء كه از ظاهر خود آيه استفاده مىشود بعد از طى مقدماتى چند ، مفاد آن را متذكر ميشويم و علم بحقايق آن را به خدا و راسخين در علم محول مينمائيم . « مقدمه اول » : براى اثبات وجود ملك و فرشته راهى جز از طريق شرع كه عبارت از آيات شريفه قرآن و اخبار مأثوره باشد نداريم و از طريق برهان عقل و حس راهى براى اثبات وجود آنها نيست و از آيات و اخبار نيز حقيقت ملائكه بدست نميآيد بلكه تنها چيزى كه استفاده مىشود اينست كه آنان داراى نزول و عروج و اجنحهء كه مناسب عالم خودشان مىباشد هستند و بصور مختلفه مانند صورت انسان مصور ميشوند چنانچه بر حضرت ابراهيم در مورد بشارت باسحق و بر حضرت لوط در موقع اهلاك قوم او ، و بر مريم در موقع پيدايش عيسى و در جنگ بدر براى يارى مسلمين به صورت انسانى مصور شدند و همه آنها معصوم و مطيع اوامر الهى بوده و كوچكترين تخلفى از آنها سر نميزند چنانچه در ذيل آيه شريفه وَ إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ الاية « 1 » متذكر گرديديم
--> ( 1 ) - مجلد اول ص 498